Rewolucja w VAT: NSA Klasyfikuje E-Erotykę jako Usługi Kulturalne!

Rewolucja w VAT: NSA klasyfikuje e-erotykę jako usługi kulturalne

Najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych istotnie zmienia podejście do opodatkowania twórczości cyfrowej. Sądy administracyjne odrzuciły tezę, jakoby artystyczna prezentacja erotyki była z góry wyłączona z kategorii usług kulturalnych, co otwiera drogę do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług przez twórców udostępniających treści w internecie.

Sedno sprawy: czy erotyka w sieci jest sztuką?

Spór dotyczył możliwości skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług przez twórcę prowadzącego pokazy i spektakle erotyczne transmitowane na żywo. Wnioskodawca dowodził, że jego występy stanowią dzieła autorskie, w których pełni on jednocześnie rolę autora scenariusza, choreografa oraz wykonawcy, podkreślając estetyczny walor prezentacji i jej odrębność od pornografii.

Organy podatkowe, nie negując artystycznego wymiaru świadczonych usług, odmawiały im charakteru kulturalnego, wskazując, że zasadniczym celem tego rodzaju przekazu jest wywołanie podniecenia, nie zaś upowszechnianie dziedzictwa kulturowego.

Stanowisko sądów administracyjnych – rozumienie pojęcia kultury na gruncie VAT

Sądy administracyjne konsekwentnie przyjęły szeroką wykładnię pojęcia usług kulturalnych. Wojewódzkie sądy administracyjne zwróciły uwagę, że erotyka stanowi naturalny element życia społecznego oraz integralną część kultury, odwołując się do analogii z usługami kulturalnymi świadczonymi w innych mediach, w tym z grą aktorską. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził natomiast, że pojęcie kultury nie ogranicza się wyłącznie do tzw. sztuki wysokiej ani do dóbr dziedzictwa, lecz obejmuje również kulturę masową.

W konsekwencji przyjęto, że obecność motywów erotycznych nie dyskwalifikuje usługi jako usługi kulturalnej, pod warunkiem że prezentowane treści nie mają charakteru nielegalnego ani nie stanowią pornografii sensu stricto, to jest działalności penalizowanej. Wydane w tych sprawach wyroki są prawomocne.

Kontekst unijny: wyrok TSUE w sprawie platformy OnlyFans

Omawiane rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbiega się w czasie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 28 lutego 2023 r. w sprawie Fenix International Ltd (C-695/20), dotyczącej właściciela platformy OnlyFans. Przedmiotem sprawy było ustalenie, czy platforma powinna rozliczać podatek wyłącznie od pobieranej prowizji, czy też od całości kwoty wpłacanej przez odbiorcę na rzecz twórcy. Trybunał uznał, że na podstawie art. 9a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011 platformy kontrolujące istotne elementy transakcji, w tym zatwierdzanie płatności, należy traktować jako usługodawców w odniesieniu do całej kwoty.

Na gruncie podatku od towarów i usług oznacza to, że platforma świadczy usługę na rzecz fana jako odbiorcy końcowego, twórca zaś świadczy usługę na rzecz platformy. Wyrok ten zmienił zatem model rozliczeń, a w ślad za nim również obowiązki dokumentacyjne twórców.

Znaczenie zwolnienia dla twórców

Jeżeli usługa świadczona przez twórcę na rzecz platformy – w ramach opisanej wyżej struktury rozliczeń – zostanie zakwalifikowana jako usługa kulturalna zwolniona z podatku, może to stanowić istotne uproszczenie oraz realną korzyść w skomplikowanym modelu rozliczeniowym.

Uwagi praktyczne

W sprawach tego rodzaju rozstrzygające znaczenie ma merytoryczna ocena charakteru świadczonej usługi, dokonywana niezależnie od ocen estetycznych czy moralnych. Istnieje uzasadniona podstawa prawna do ubiegania się o zwolnienie z podatku, pod warunkiem że świadczona usługa mieści się w granicach prawa, to jest nie stanowi pornografii ani innej działalności penalizowanej.

Granica między działalnością artystyczną a czysto komercyjną bywa jednak nieostra, wobec czego należy liczyć się z weryfikacją przyjętej kwalifikacji przez organy podatkowe. Z tego względu zarówno twórcy, jak i platformy powinni zachować szczególną staranność w zakresie dokumentowania świadczonych usług oraz na bieżąco dostosowywać modele rozliczeniowe do zmieniającego się orzecznictwa.

Dynamiczny rozwój działalności nie powinien stać się źródłem ryzyka podatkowego. Zapraszamy do kontaktu w celu omówienia sposobów zabezpieczenia Państwa interesów.